Het is weer even geleden dat we een blog schreven, maar over deze heb ik sinds kerst even goed moeten nadenken.
Er komt een moment in de zorg, als professional of als mantelzorger, dat het dichtbij komt. TE dichtbij.. Dat woorden je raken, dat gedrag niet alleen gedrag is, maar iets ouds openhaalt.
En dan kan ik zeggen als professional: "Je moet er boven staan", "neem het niet te persoonlijk". Dat klinkt logisch, maar tijdens de kerst afgelopen jaar, kreeg ik de vraag maar HOE doe je dat dan? En vooral, wanneer je geen professional bent? Als je een dochter, zoon of partner bent. Als je voor iemand zorgt die je kent, maar een geschiedenis met zich meeneemt.
Toch is het soms nodig, eventjes een muur omhoog. Niet om koud te worden, maar om jezelf te beschermen.
Ik hoor je denken, een muur? Maar een muur in deze is geen afstand, maar bescherming. Veel mensen denken dat afstand nemen betekent dat je minder betrokken bent. Maar een muur is geen afwijzing. Het is een tussenlaag. Iets maakt dat je niet alles rechtstreeks bij je binnenkomt. Je zet jezelf niet uit omdat het je niets kan schelen, maar juist omdat het je wél raakt.
Als mantelzorger moet je soms iets doen wat zorgprofessionals al jaren ervaring mee hebben, zorgen dat niet alles je raakt. Dat klinkt afstandelijk, maar dat is het niet. En ook als professional, wordt je nog zeer vaak geraakt en kan je daar de ene keer beter mee omgaan dan de andere.
Dat betekent niet dat je empathie loos wordt. Het betekent dat je functioneert binnen het moment. Je praat rustig, je corrigeert niet alles, je verdedigt jezelf niet, je gaat niet in discussie over woorden die pijn doen. In je hoofd maak je een kleine verschuiving: Dit komt uit deze persoon, maar het hoeft niet ín mij te landen. Soms helpt het om jezelf te zien als "een gast", je bent aanwezig, je bent zorgzaam, maar je hoeft niets te repareren. Dat is geen kilte, dat noemen we zelfzorg en dat is in deze situatie echt nodig.
Een muur is geen woonplek, het is een schuilplek. Daarom helpt het om vooraf een eindpunt te hebben.
- Hoelang blijf ik?
- Wat kan ik vandaag geven?
- Wat kan ik vandaag aan?
- Wanneer mag ik het afronden?
Zonder eindpunt maakt het je leeg, kost het je veel energie.
Zorg met begrenzing, dat maakt om het vol te houden.
En dan... Die muur weer laten zakken.
Dit is een lastig deel, want de emotie die je net niet liet zien, is er nog. Misschien zit je hoog, ben je boos, verdrietig of helemaal leeg. Maar je wilt (nog) niet huilen, praten of uitleggen. Dat is oké en hoeft ook niet meteen.
De kunst is niet de emotie weg te duwen, maar om het een veilige ruimte te geven.
Wanneer je hoog in emotie zit, helpt begrijpen niet. Wat wél helpt is simpel: Erkennen: Dit raakt me, dit zit hoog, ik ben boos, ik ben verdrietig. En alle emoties mogen er zijn. Zonder uitleg of zonder verhaal. Alleen wel het erkennen: Het is er.
Als je de emotie niet kan tonen, probeer die buiten jezelf te leggen. Sluit het in ieder geval niet op. Leg het ergens neer, schrijf het letterlijk even van je af, spreek het hardop uit tegen iemand die je vertrouwd waar je je prettig bij voelt. Spreek een bericht in, in je telefoon. Die hoef je niet meer af te luisteren maar je bent het wel kwijt.
Maar ga het niet opkroppen. Want wanneer het er niet van jezelf mag zijn, wanneer het opgesloten moet zitten, dan gaat het in je lijf zitten. Dan ga je er last van krijgen. Dus buiten al dat praten en schrijven is er echt meer wat je kan gaan doen: Lekker een stevige wandeling maken, samen of alleen. Douchen en het warme water voelen, bewust lang in en uitademen en oprecht de grond voelen onder je voeten. Klinkt lekker zweverig he? Maar weet je: Het werkt!
Ga op zoek, naar waar die muur wel in ieder geval om laag kan. Dat kan een persoon zijn, een moment, een plek of een ritueel. Alles is oké, als je het maar erkent. Dat is voldoende.
En soms blijft het nog even hangen, niet elke emotie of gevoel zakt meteen. Soms reist het een tijdje met je mee, dat je echt geen falen. Dat is verwerking. Je hoeft het niet te tonen, als jijzelf het maar serieus neemt!
Even je uitzetten is geen zwakte, het is overleven. De muur laten zakken is verwerken en beide zijn nodig om die fijne en goede mantelzorger te kunnen zijn.
En weet: Je hoeft niet altijd beschikbaar, en altijd empathisch te zijn. En soms is goede zorg juist: weten wanneer je jezelf beschermt!
Dat leer je alleen ook niet in één keer, maar dat leer je onderweg, onderweg van deze lange reis.
Reactie plaatsen
Reacties