Eerste kerstdag

Sandy is vandaag vrij. 
Ik (Sigrid) niet. 

En dat voelt helemaal oké. 

Vandaag is het eerste kerstdag en ik mocht nog een dagje werken. Vanochtend om 06:30u stond ik weer paraat. Kerstmuts op, jas aan (want het was erg koud) op naar Bladel. Even op het moment bij de deur voordat je de afdeling op gaat een diepe zucht. Niet omdat het moet, maar omdat je weet: vandaag vraagt iets anders van je. Vandaag gaan we iets anders zien. Het is namelijk kerst. 

Ik ondersteunde vanochtend in de zorg, op de psychogeriatrie afdeling (bewoners met dementie), maar ik weet zeker wat ik vandaag vertel, geldt voor alle afdelingen. Collega's reageren altijd oprecht heel lief en verwonderd dat je komt werken. "Dat je dit doet met de feestdagen... In jouw functie hoeft dat toch niet persé?", en elke keer denk ik: "waarom niet"?

Juist met mijn verpleegkundige achtergrond, maar vooral vanuit het kijken naar de mens achter de zorgvraag, daarom vind ik deze dagen extra waardevol. Feestdagen leggen alles bloot. Wat er is, maar ook wat ontbreekt. En precies daar wil ik aanwezig zijn, er voor ze kunnen zijn. 

Oké het was "maar" 3,5 uur. 

Het plan was om 09:00u met z'n allen het kerstontbijt te doen. Tot die tijd draaide ik mee in de zorg, samen met collega's. En als je zo'n ochtend niet afwerkt maar vertraagd, zie je hoe bijzonder gewoon kan zijn. 

Veel ouderen hebben een versmald blikveld. Niet alles in de omgeving komt automatisch binnen. Dat geldt ook voor contact. Voor écht zien en gezien worden. En vanochtend werd dat zo mooi zichtbaar. 

Niet doordat ik een kerstmuts droeg. Maar doordat contact maakte! 

Door naast iemand te gaan zitten. Door oogcontact. Door een naam te noemen. Door even stil te zijn. En juist daardoor waren bewoners in staat om mij te zien. En ja, ook die kerstmuts. 

Niet omdat ik 'm liet zien. 
Maar omdat zij mij zagen. 

De reacties waren ontroerd en vrolijk. Lachen, een opmerking, soms een hand op mijn arm. Kleine momenten die iets groots raakten. Het ging niet om de muts. Het ging om het gezien worden. 

En tegelijk... Het was kerst. 

Bewoners wenste elkaar "vrolijk kerstfeest" en "fijne dagen". Keurig, zoals ze dat altijd hebben gedaan. Maar achter die woorden zat ook verdriet en een gemis dat zachtjes meeloopt op dit soort dagen. 

Jarenlang werd kerst gevierd met een partner, kinderen of andere familieleden. Nu was het met elkaar. 

Mooi.. En pijnlijk ook .. 

Tijdens de zorg heb ik vanochtend meerdere bewoners mogen troosten. Niet met oplossingen, maar met aanwezigheid. Het besef van kerst zonder je geliefde partner. kerst met die vraag die soms hardop komt en soms alleen in een blik zit: Zie ik vandaag mijn kinderen? 

En dan het ontbijt.. 

Om 09:00u met z'n allen. Dat is ingewikkeld. Het ritme is anders, de prikkels zijn anders, uitleg moest meerdere keren herhaald worden. En heel even dacht ik: hebben we hier niet te veel gevraagd? 

Maar toen iedereen zat, gebeurde er iets moois. 

Waar een paar maanden geleden de boterhammen nog veel werden gesmeerd voor bewoners door het personeel, deed nu bijna iedereen het zelf. Soms met een klein beetje hulp. Van ons. Maar al snel deden we een stap terug. Want bewoners hielpen elkaar. 

"Niet betuttelen" zei een bewoner. 
"Dat kan ik nog prima zelf".

En hij had gelijk! 

Grenzen werden aangegeven. Autonomie bleef staan. 
Niet door regels. 
Maar door mensen. 

Ik zat daar, tussen de zorg en de bewoners, tussen het lachen en het missen. En ik dacht alleen maar: hoe bijzonder is het om hier vandaag onderdeel van te mogen zijn. 

Wij wensen iedereen hele fijne dagen. 
Maar vergeet ook niet stil te staan bij  het missen. Bij wie er niet meer naast je zit. 
Dat mag.. 
En daar moet ruimte voor zijn!